زهرا خندان / جشنوارهی چهل و چهارم فجر، فراتر از یک جشنوارهی فیلم بود. این جشنواره، شاهدِ «تقابل بین گفتمانها» نزد هنریها بود و دو ادبیات همدیگر را به چالش کشاندند. گفتمان و ادبیات اول، جشنواره را جشنوارهی خون خواندند و هنرمندانی که در کنار فیلم خود ماندند را پای گذاران روی خون جوانان، معرفی کردند.
▫️گفتمان و ادبیات دوم، تهدیدکنندگان را فاشیستهای نوین، دیکتاتورها خواندند و هنرمندانی که با وجود داشتن فیلم به جشنواره نیامدند را ترسو و بزدل خواندند.
▪️به تبع تقابل این دو گفتمان، گفتمان حقیر دیگری نیز پدید میآید، گفتمان فشلی که توان کنشگری ندارد یا شاید هم نمیخواهد! در واقع به مثابهی سگِ پیر نگهبانی است که نه دندانی برای حفاظت دارد و نه حتی پارسی! متاسفانه بخشی از قدرت فرهنگی در دستان این گفتمان فشل است، که راه را در حفظ وضعیت موجود با کتمان حقایق و لایههای درونش میداند و برای آن، به گفتمان اول، طعنه میزند و با گفتمان دوم از ترس هاریاش همراهی میکند.
🔳 این تقابل، نشانهای از سطح تقابلی جمهوری اسلامی ایران و حامیانش با دشمنان و امپراطوری رسانهای و فشلهای درون نظام است.
▪️گفتمانِ هنرمندان فراری که اکنون تریبونهای دشمن و اصلیترین خط حملهی رسانهای علیه ایرانِ جان هستند، با فرافکنی و هیاهو بدون توجه به پشتوانههای نظری، با تکیه بر پروپاگاندای رسانهای و کلیدواژههای احساسی و تهدیدی به مقابله با هنرمندان وطنی برخاستهاند! آنها حتی فهم این مهم را ندارند که «مبارزه برای ایرانِ آزاد» مستلزم آزادیطلبی است و این مهم با این حد از دیکتاتوری و اعمال آن هماهنگ نیست.
▪️این جماعت، هر که غیر از خودشان را فاقد صلاحیت میدانند! حتی هرگونه اقدام خلاف سلیقهی خودشان را مطرود میدانند و چنان تهدید میکنند که گویی اگر مقداری قدرت داشتند، قطعا تک تک هنرمندان مخالفشان را از هستی ساقط میکردند. روندشان و ادبیاتشان نسبت به جشنوارهی فجر امسال، اثباتکنندهی فاشیستی بودن مکتب آنها و مغایرت داشتن این مکتب با آزادی و تطابق صددرصدی با نظام دیکتاتوریِ شاهنشاهی میباشد.
▫️گفتمان دوم، هنرمندانِ جشنواره رفته هستند که دارای یک تئوری نظاممند بودند. در این گفتمان: فاشیستهای نوین و دیکتاتورها یک سر معامله بودند که با اقدامات و تهدیدهایشان اجازهی هیچگونه فعالیتی در جمهوری اسلامی ایران برای هنرمندان را نمیدهند و در سر دیگر معامله، هنرمندانی هستند که خواه و ناخواه درگیر این حد از دیکتاتوری و تهدید میشوند و با ترس و دلهره و هیجانات غالب با آن تهدیدها روبهرو میشوند و سر سوم معامله، هنرمندان جسوری هستند که آزادیخواه هستند و این حد از دیکتاتوری را نمیپسندند و با شجاعت تمام کنار هنر خود میمانند.
▪️گفتمان فشل نیز، با احتیاطِ خاص خود، تیربار را سمت گفتمان کنشگر میگیرد تا او را خلع سلاح کند و از سویی با دادن جوایز و ادبیات ذلیلانه از ترسوها و بزدلها که با گفتمان دوم همراهی کردهاند، دلجویی میکند!
🔳 این تقابل در جشنوارهی فجر امسال، میتواند دستمایهی یک مستند و حتی یک فیلم برای نمایش قدرت گفتمانیِ هر کدام از ادبیاتها باشد.
