زهرا خندان
🔹هنر، داعیهدار انتقال ارزشها و توانمند در ایجاد باورهاست، باورهایی که در خودِ ساخت هنرمندان و ساختار هنرِ برساخته از زمان و تاریخ وجود دارد.
🔹در جمهوری اسلامی ایران، دو هنر، وجود دارد.
🔻یک هنری که پسماندِ هنر مبتذل پهلوی است و بدنبال شکوفایی آن دوران است. این هنر، به واسطهی تمدن مادی در جهان، تقویت میشود. تمدنی که با غلبهی ساختاری در فرهنگ، اقتصاد و سیاست چنان سیطره یافته که در اوج سانسور حقیقت، خود را مروج آزادی معرفی میکند و با ایجاد مولفههای تننمایی، اصل شهوت، ترویج موادمخدر و خشونت درحال تقویت ساختارهای اقتصادی و سیاسی خود است.
🔻با شهوت و تننمایی، اقتصاد حاصل از صنایع مد، آرایش را تقویت میکند و با صنعت پورن، قسمتی از درآمد سالیانه خود را درمیآورد. تجارت زنان و انسان در این جورچین بهمپیوستهی فرهنگ و سیاست و اقتصاد معنادار میشود.
🔻با ترویج انواع مخدرها از افیونهای صنعتی و سنتی گرفته تا رقص و آواز، بدنبال فروش بیشتر صنعت دخانیات و برگزاری کنسرتهاست.
🔻با ترویج خشونت، عادیسازیِ تجاوزات که در ذاتِ تمدن مادی و جزو سیاستهای آن است را دنبال میکند و به تجارت پولساز فروش اسلحه جان میدهد.
ترویج خشونت توسط هنرِ مبتذل در انواع مختلف آن از فیلمها تا بازیها، یک علت آن، گسترش خوی خشونتآمیز در افراد است، خشونتی که میتواند با هدایت سیاست کثیف استعماری به انواع فتنهها در کشورهای مستقل منجر شود که نمونهی آن در فتنهی دیماه دیده شد.
🔻با پیوند تمام اینها، افزایش افسردگیها، مازوخیسم و… در افراد افزایش مییابد و به تبع حکمرانی بر یک جامعهی بیمار بسیار راحتتر است.
🔻اما محور کلیدی هر سه مولفه، ایجاد رذیلهی بیمسئولیتی و عدم خیرگزینی توسطِ انسانی است که بناست خلیفةالله بشود و همین رذیله، رذایل بعدی چون کاهش عقل به واسطهی انجام اعمال خلاف فطرت انسانی و ساخت هستی(گناه) را بدنبال دارد; عدم بروز استعدادهای انسانی که با بروز آن، جامعه و ملتها به مبارزه با ظالمان میپرداختند و بدنبال ترویج عدالت میرفتند; کاهش قدرت تفکر برای شناخت حق و حقیفت میشود و… تا آنجا که ملتها را به «امامکُشی» میرساند.
✨همانگونه که امامِ شهید در ۱۳۷۰/۰۴/۲۳ فرمودند:
«امام سجّاد، کمر بست به تعلیم اخلاق و تغییر اخلاق در جامعهى اسلامى؛ چرا؟ چون طبق تحلیل آن امام بزرگوار، یک بخش مهمّى از مشکلات اساسى دنیاى اسلام که به فاجعهى کربلا انجامید، ناشى بود از انحطاط اخلاق مردم و فساد اخلاق مردم.
اگر مردم از اخلاق اسلامى برخوردار بودند، یزید و ابنزیاد و عمر سعد و دیگران، نمیتوانستند آن فاجعه را بیافرینند. اگر مردم آنجور پست نشده بودند، آنجور به خاک نچسبیده بودند، آنجور از آرمانها دور نشده بودند، رذایل بر آنها حاکم نمیبود، ممکن نبود که حکومتها ــ ولو فاسد باشند، ولو بىدین و جائر باشند ــ بتوانند مردم را وادار کنند به چنان فاجعهى عظیمى؛ کشتن پسر پیغمبر، پسر فاطمهى زهرا، مگر شوخى است؟
یک ملّت آن وقتى منشأ همهى مفاسد خواهد شد که اخلاق او خراب بشود»
🔻در جمهوری اسلامی ایران، این هنر که تحت سلطهی نظام استکباری است، نفس میکشد، برنامه میسازد و طبق سیاستهای آنها به مبارزهی نرم با ساختار جمهوری اسلامی برآمده است. در این میان حکومت نیز توان چندانی برای مقابله با این قشر طماع ندارد و سیاست کلی آن، حمایتها و انواع تشویقها برای این هنر است تا مبادا این جماعت، ترکی بردارد.
✅ اما هنرِ متعهد، هنری که به برکت جمهوری اسلامی ایران، به یک جریان مستمر تبدیل شده است. قبل از انقلاب اسلامی، هنر متعهد به ارزشها، وجود داشت اما یک جریان نبود، هنر متعهد در جهان نیز وجود دارد اما باز هم در جهان به علت سیطرهی استعمار، قابلیت جریانی شدن را ندارد.
✅جمهوری اسلامی ایران، در ایجاد ساختارهای متعهد استاد است. جمهوری اسلامی ایران با بازتولید انسانهای در تراز انقلاب اسلامی که نسل به نسل تکرار میشود، مقوم ساختارهای متعهد است.
ساختارِ هنر متعهد در نسل فیلمسازان، پویانماییسازان، مستندسازان و… قابل مشاهده است.
✅در اوج قدرت هنرِ استعمارزده، انواع فیلمهای دفاع مقدسی، مجموعههای تلویزیونی در راستای ترویج اخلاق و ارزشها، پویانماییهای اصولی ساخته میشود. این نشان از آن است که هنرِ متعهد که استقلال خود را از تمدن غربی حفظ کرده است، توانا است و هنری است که به صورت جویباری پیوسته البته شاید کمعمق و شاید کمعرض در حال جریان است و همین جریان پیوستهش قطعا سرسبزی و خرمی به بار خواهد آورد و قطعا روزی به اقیانوسی مبدل میشود که جویبارهای هنر متعهد جهان را وارد خود خواهد کرد.
✅با دو اصل، باور است که جمهوری اسلامی ایران در مقابل این ولنگاری فرهنگی که با سیاست این روزها در حال تقویت است، تاب خواهد آورد:
اول آنکه هر افراطی، تفریطی خواهد داشت و قطعا این افراط در اقدامات ضد ارزشهای دینی_عرفی، مقابلهی عرفی ملت را بدنبال خواهد داشت.
دوم آنکه، در مقابل ابتذال هنری، تعهد هنری سالها در رگ و پی هنر جمهوری اسلامی ایران جاری شده است.
✅اما قطعا این دو اصل زمانی خودی نشان خواهند داد که «ارادههای ملت» و «ارادههای اصحاب هنر متهد» باهم برای مقابله با این فساد، تجمیع شود و با توجه به ثمرات اخلاص، با لله انجام دادن اقداماتشان، خداوند، جنود آسمان و زمینش را در اختیارِ انصاراللهش قرار خواهد داد و بهترین نتایج نصیب تکلیفگرایان خواهد شد.
